بسم الله الرحمن الرحیم

شیخ اجل سعدی شیرازی و همت عالی
(به بهانه روز سعدی و نیز سال همت مضاعف و کار مضاعف)

نخستین روز اردیبهشت ماه از سوی نهادهای فرهنگی به روز سعدی نامگذاری شده است.

در برخی از شروحی که بر کتاب گلستان سعدی نوشته شده خواندم: شیخ اجل سعدی شیرازی فقط برای نوشتن دیباچه‌ی گلستان خود ۸۰ بار این چند صفحه را بازنویسی نموده و نتیجه آن شده است که اکنون کمتر کسی است که گلی از گلستان معطر سعدی شیرازی نچیده باشد .
همان دیباچه معروف یعنی:

بِسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

منّت خدای را عز و جل که طاعتش موجب قربت است و به شکر اندرش مزید نعمت
هر نفسی که فرو می رود ممدّ حیات است و چون بر می آید مفرّح ذات پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر نعمتی شکری واجب.

از دست و زبان که برآید       کز عُهده ی شکرش به در آید

اِعملوا آلَ داودَ شکراً وَ قلیلٌ مِن عبادیَ الشکور

بنده همان به که ز تقصیر خویش
عذر به درگاه خدای آورد
ور نه سزاوار خداوندیش          کس نتواند که به جای آورد

باران رحمت بی حسابش همه را رسیده و خوان نعمت بی دریغش همه جا کشیده، پرده ی ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه ی روزی خواران به خطای منکر نبرد.

ای کریمی که از خزانه ی غیب
گبر و ترسا وظیفه خوَر داری
دوستان را کجا کنی محروم         تو که با دشمنان نظر داری

فرّاش باد صبا را گفته تا فرش زمرّدین بگسترد و دایه ی ابر بهاری را فرموده تا بنات نبات را در مهد زمین بپرورد و درختان را به خلعت نوروزی قبای سبز ورق در بر کرده و اطفال شاخ را به قدوم موسم ربیع، کلاه شکوفه بر سر نهاده و عُصاره ی نائی به قدرتش شهد فائق شده و تخم خرما به یُمن تربیتش نخل باسق گشته.

ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند  
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
همه از بهر تو سرگشته و فرمان بردار    شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری

در خبرست از سرور کائنات و مفخر موجودات و رحمت عالمیان و صَفوت آدمیان و تتّمه ی دور زمان محّمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم.

شفیعٌ   مُطاعٌ   نبیٌ   کریمٌ                 قسیمٌ جسیمٌ بسیمٌ وسیمٌ

چه غم دیوار امّت را که دارد چون تو پشتیبان       چه باک از موج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان

بلغَ العلی بِکمالِه کشفَ الدُّجی بِجَمالِه 
حَسنتْ جَمیعُ خِصالِه صلّوا علیه و آله

     أبر و باد و مـَه و خورشيد و فـَلـَك در كارند    تـا تو نـانى به كف آرىّ و به غفلت نـخورى

     همـــه از بهــر تـــو گشـتـــه فـرمـانـبـــردار    شرط أنصـاف نباشـــد كـه تـو فـرمـان نبـرى

.....

دراین مدت که ما را وقت خوش بود

ز هجرت ششصد و پنجاه و شش بود

مراد ما نصیحت بود وگفتیم

حوالت با خدا کردیم و رفتیم